محسن فخری ، کارشناس ارشد مهندسی عمران  -   مریم لاوی ، کارشناس ارشد برنامه­ریزی شهری و منطقه ­ای

هر ساله بخش عمده­ای از اعتبارات عمرانی کشور در روستاها هزینه می­شود تا زمینه رشد و توسعه پایدار روستایی را فراهم سازد. لیکن برای نیل به توسعه متوازن و پایدار علاوه بر اعتبارات کافی، جلب مشارکت گسترده روستائیان امری اجتناب­ناپذیر است. نهادینه نمودن این مشارکت در گرو ایجاد نهادهای مدیریتی توانمند و متکی بر مردم است. نهادهایی که با بهره­گیری از زمینه­های اجتماعی و فرهنگی روستاهای کشور، سرعت و سهولت در امور تصمیم­گیری و اجرایی آبادانی روستا را میسر ساخته و با تلفیق و تنظیم ابعاد مختلف طبیعی، انسانی، اقتصادی و... جامعه روستایی، شاخص­های توسعه را ارتقاء بخشند.

این مقاله تجارب مختلف مدیریت روستایی در کشور از گذشته تا کنون را بررسی نموده و با مرور برنامه­های توسعه ایران از دهه 20 تا کنون ضوابط و مستندات قانونی برای تامین اعتبارات عمرانی و مدیریت امور زیربنایی روستاها را مورد مداقه قرار می­دهد. از این رهنمون تنگناها و چالش­های نظام مدیریت روستایی و از طرف دیگر پتانسیل­های موجود در احکام و ضوابط قانونی معرفی می­شوند. این نوشتار در پی آن است تا با تاکید بر لزوم انجام امور حاکمیتی توسط دستگاههای دولتی، ضرورت واگذاری امور تصدی­گری یا به عبارتی دیگر مدیریت بخشی از واحدهای دولتی در توسعه و عمران روستاها به نهادهای عمومی غیردولتی از جمله بنیاد مسکن انقلاب اسلامی را بیان نماید.